Nhà ở xã hội: Từ điểm nghẽn đến trụ cột thị trường

Nhờ hàng loạt giải pháp đột phá được triển khai đồng bộ, nhà ở xã hội đang kỳ vọng trở thành trụ cột ổn định thị trường bất động sản, góp phần giải quyết bài toán an cư trong những năm tới.

Sau nhiều năm chậm nhịp, phát triển nhà ở xã hội trong năm 2025 đã ghi nhận những chuyển biến rõ rệt cả về thể chế lẫn nguồn cung thực tế. Những địa phương lớn đã bứt tốc mạnh mẽ, đưa phân khúc này trở thành điểm sáng của thị trường bất động sản Việt Nam.

Dự kiến kết thúc năm 2025, cả nước sẽ có 102.146 căn nhà ở xã hội, đạt 102% kế hoạch được Thủ tướng giao. Con số ấn tượng này đã đưa nhà ở xã hội từ bị coi là “điểm nghẽn” trở thành điểm sáng, góp phần quan trọng vào việc ổn định thị trường bất động sản.

Nguồn cung tăng mạnh, lần đầu cán đích

Bộ Xây dựng đã xác định nhà ở xã hội là nhiệm vụ trọng tâm triên kỳ. Nếu như các nhiệm kỳ trước kết quả thường không đạt như kỳ vọng, thì giai đoạn 2020-2025 chứng kiến tốc độ triển khai phát triển nhà ở xã hội nhanh nhất từ trước đến nay.

Theo thông tin từ Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, dự kiến đến cuối tháng 12, cả nước sẽ có tới 102.146 căn nhà ở xã hội, vượt 102% so với kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao cho năm 2025.

Như vậy, con số nhà ở xã hội hoàn thành của năm 2025 đã vượt xa tổng số hoàn thành trong cả giai đoạn 2021-2024 (chỉ 57.652 căn được triển khai trên 644 dự án). Đây là kết quả từ nỗ lực không ngừng của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển đột phá về nhà ở xã hội và thị trường bất động sản.

Điểm sáng từ các “đầu tàu” thị trường

Điểm sáng nổi bật trong năm 2025 là sự vào cuộc quyết liệt của các đô thị lớn và các địa phương phát triển mạnh công nghiệp.

Trong số 19 địa phương được dự báo sẽ hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội do Thủ tướng giao thì cả hai thị trường có nhu cầu lớn nhất là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều xác định sẽ hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu năm 2025, lần lượt với 5.158 căn vượt 10% và 13.040 căn đạt 100%.

Cùng với đó, nhiều địa phương khác cũng có khả năng vượt kế hoạch nhờ quỹ đất sẵn có và tiến độ thi công được đẩy nhanh. Một số địa phương ghi nhận kết quả vượt trội như Thái Nguyên đạt 390%, Nghệ An 175%, Phú Thọ 154%, Hưng Yên 137%, Hải Phòng 123%, Bắc Ninh 120%…

Đây đều là những địa phương chủ động trong việc bố trí quỹ đất, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực và tháo gỡ nhanh các thủ tục hành chính để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Sự tham gia của các lực lượng lớn

Năm 2025 còn ghi nhận vai trò rõ nét của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong việc phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam.

Điển hình, Bộ Công an đã khởi công 8 dự án với quy mô khoảng 5.341 căn, vượt xa chỉ tiêu được giao. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng trong tháng 12/2025 cũng đã khởi công 2 dự án với tổng quy mô 2.841 căn, tập trung tại các địa bàn có nhu cầu lớn về nhà ở xã hội.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đã khởi công 1.700 căn nhà ở cho công nhân tại nhiều tỉnh miền Tây và vùng công nghiệp phía Bắc. Sự tham gia của các lực lượng này được xem là điểm tựa quan trọng để mở rộng nguồn cung nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp và công nhân.

Vẫn còn thách thức phía trước

Tuy nhiên, tình hình phát triển nhà ở xã hội vẫn còn không đồng đều. Nhiều địa phương vẫn chậm tiến độ, đặc biệt tại các tỉnh miền núi, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ thiếu quỹ đất sạch, năng lực chủ đầu tư hạn chế, giải phóng mặt bằng chậm và sự gián đoạn trong điều hành do sắp xếp bộ máy hành chính. Điều này sẽ tạo áp lực lớn cho kế hoạch bù đắp trong năm 2026.

Tổng giám đốc Công ty CP G-Home Nguyễn Hoàng Nam nhận xét, vướng mắc lớn nhất hiện nay là sự thiếu đồng đều trong quyết tâm của các địa phương. Trên thực tế, nhiều địa phương chưa chủ động bố trí quỹ đất, chưa giải phóng mặt bằng, chưa có kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt cho nhà ở xã hội.

Thể chế tiếp tục được “mở khóa”

Năm 2025 cũng đánh dấu bước tiến lớn về chính sách khi Chính phủ ban hành Nghị định 261/2025, sửa đổi các quy định liên quan đến phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam.

Đồng thời, chính phủ đang hoàn thiện Nghị định về Quỹ nhà ở quốc gia – công cụ được kỳ vọng tạo nguồn lực tài chính bền vững cho phân khúc nhà ở xã hội.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng đã trực tiếp kiểm tra, đôn đốc tại các địa phương, kịp thời tháo gỡ nhiều vướng mắc về đất đai, thủ tục và lựa chọn chủ đầu tư.

Mục tiêu trở thành trụ cột thị trường

Với mục tiêu hoàn thành ít nhất 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2025, ngay từ đầu năm, Chính phủ đã yêu cầu các địa phương “chỉ bàn làm, không bàn lùi”, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục, công bố công khai quỹ đất và kiểm soát chặt giá bán.

Hàng loạt giải pháp đột phá được ban hành và triển khai đồng bộ, tạo tiền đề để nhà ở xã hội trở thành trụ cột ổn định thị trường bất động sản, đồng thời góp phần giải quyết bài toán an cư cho hàng triệu người thu nhập thấp.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, đây là kết quả từ nỗ lực của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển đột phá về nhà ở xã hội và thị trường bất động sản tại Việt Nam.

Điển hình là việc ban hành Nghị định số 261/2025/NĐ-CP và Nghị định số 192/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025, nhằm hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở xã hội, tăng nguồn cung, ổn định thị trường và bảo đảm an sinh xã hội.

Cùng đó là Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11 quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia.

Đây là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ này sẽ tập trung phát triển nhà ở xã hội cho thuê – một phân khúc vốn đã bị bỏ ngỏ suốt nhiều năm qua.

Tiêu cực được loại bỏ, cơ hội mở rộng

Từ cuối năm 2025, nhà ở xã hội đang trở thành tâm điểm khi liên tục xuất hiện những tin vui. Người mua được hưởng nhiều ưu tiên theo luật mới. Các chủ đầu tư phát triển nhà ở xã hội cũng đang đứng trước nhiều cơ hội được tháo gỡ khó khăn khi Chính phủ đang xây dựng dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc cho phát triển nhà ở xã hội.

Sự cộng hưởng này vừa mở rộng cơ hội an cư cho người dân, vừa tạo đà cho phân khúc nhà ở xã hội đạt được mục tiêu đề ra trong giai đoạn 2021-2030.

Ngày 19/12 vừa qua, trong tổng số 234 công trình dự kiến được khởi công, khánh thành có hơn 20 công trình là nhà ở xã hội. Nhờ sự quyết liệt của Đảng, Nhà nước và sự hưởng ứng mạnh mẽ từ địa phương, doanh nghiệp, có thể thấy tốc độ đầu tư, triển khai nhà ở xã hội đang được đẩy nhanh hơn rất nhiều.

Không còn là giải pháp tình thế, nhà ở xã hội hiện nay đang trở thành một phân khúc phát triển có chiến lược, thể hiện rõ vai trò trụ cột trong chính sách an sinh và phát triển đô thị của quốc gia.

—
*Thu Hằng
VIETNAMPLUS – 21:15 20/12/2025*