Sổ đỏ không ghi thông tin thế chấp từ 2026
Từ năm 2026, người dân khi thực hiện thủ tục thế chấp, xóa thế chấp bất động sản sẽ không còn được xác nhận trực tiếp trên sổ đỏ mà thay vào đó là cập nhật biến động vào hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai trung ương. Đây là quy định mới được Bộ Tư pháp hướng dẫn triển khai từ ngày 1/1/2026, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Theo văn bản gửi gần đây của Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) đến các Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, quy định mới này dựa trên Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Nghị quyết này đã quy định rõ: “Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo điểm p khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai thì chỉ cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai, không xác nhận trên giấy chứng nhận đã cấp”.
Thay đổi trong thủ tục đăng ký thế chấp
Để đảm bảo thống nhất triển khai trên cả nước, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước đã đề nghị các Văn phòng đăng ký đất đai chấm dứt việc xác nhận đăng ký thế chấp trực tiếp trên sổ hồng. Thay vào đó, toàn bộ thông tin đăng ký thế chấp sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.
Tuy nhiên, trong trường hợp có yêu cầu đăng ký thay đổi để rút bớt tài sản thế chấp hoặc có yêu cầu xóa đăng ký thế chấp mà nội dung đăng ký thế chấp trước đó đã được ghi trên Giấy chứng nhận, cơ quan đăng ký đất đai sẽ:
- Cập nhật nội dung xóa đăng ký đối với tài sản thế chấp được rút bớt vào cơ sở dữ liệu đất đai
- Thực hiện xác nhận nội dung xóa đăng ký trên Giấy chứng nhận (sổ đỏ)
Quy định pháp lý hiện hành
Việc cập nhật thông tin đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai được thực hiện theo quy định hiện hành của pháp luật về đất đai. Hiện nay, Bộ Tư pháp đang chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất tại Nghị định 99/2022/NĐ-CP.
Mục đích của việc sửa đổi này là để đảm bảo sự đồng bộ giữa quy định thực thi và Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Giải pháp chuyển tiếp
Trong thời gian chờ Chính phủ ban hành văn bản sửa đổi, Nghị định 99/2022/NĐ-CP tiếp tục có hiệu lực đối với biểu mẫu, lập hồ sơ đăng ký thế chấp, chứng nhận nội dung đăng ký thế chấp trên Phiếu yêu cầu đăng ký và các nội dung liên quan khác.
Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đã yêu cầu các Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn các tỉnh, thành phố tổ chức triển khai thực hiện thống nhất quy định này trên phạm vi địa phương mình quản lý.
Tác động đến thị trường bất động sản
Quy định mới này được xem là bước đi tiến bộ trong việc cải cách thủ tục hành chính liên quan đến bất động sản, giúp giảm bớt các thủ tục giấy tờ không cần thiết khi người dân thực hiện giao dịch thế chấp tài sản.
Theo các chuyên gia, việc chuyển đổi sang hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tăng cường tính minh bạch và chính xác trong việc xác định tình trạng pháp lý của bất động sản.
Tuy nhiên, nhiều người dùng vẫn băn khoăn về việc bảo mật thông tin cá nhân trong hệ thống dữ liệu tập trung, cũng như mức độ an toàn của hệ thống trước các nguy cơ tấn công mạng.
Bộ Tư pháp cam kết sẽ đảm bảo an toàn, bảo mật tuyệt đối cho dữ liệu cá nhân và thông tin giao dịch của người dân trong quá trình triển khai quy định mới.
Việc áp dụng quy định này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch thế chấp bất động sản, góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh và minh bạch hơn.
