Hà Nội di dời 860.000 dân Vành đai 3
Trong kế hoạch quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đã đề xuất một dự án tái cấu trúc đô thị lớn, dự kiến sẽ di dời hơn 860.000 người sống trong khu vực Vành đai 3 trong giai đoạn từ 2026 đến 2045.
UBND Thành phố Hà Nội mới đây đã có báo cáo chi tiết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp thứ 31. Theo báo cáo, các quy hoạch hiện hành của Thủ đô đã không còn phù hợp và cần được điều chỉnh để thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng.
Mục lục
Định hướng phát triển đô thị mới
Hà Nội đang đề xuất một cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược hoàn toàn mới, đồng thời xác định rõ các không gian di sản văn hóa, lịch sử và các cảnh quan dọc theo các tuyến sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Thành phố cũng đưa ra các nhiệm vụ đột phá nhằm giải quyết những vấn đề tồn tại đã dai dẳng như ngập úng, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.
Để giải quyết vấn đề về phát triển đô thị một cách bền vững, Hà Nội xác định tái cấu trúc mô hình phát triển Thủ đô theo hướng đô thị đa cực – đa trung tâm. Cấu trúc này được gắn với mô hình đô thị đa tầng – đa lớp, nhằm phân bổ hợp lý dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng, từ đó giảm áp lực cho khu vực đô thị lõi.
Mục tiêu của quá trình tái cấu trúc
Hà Nội đặt ra các mục tiêu tham vọng cho quá trình tái cấu trúc đô thị, bao gồm tạo ra một cuộc cách mạng về kiến trúc – cảnh quan đô thị, cải cách mạnh mẽ về nhà ở, và có những thay đổi căn bản trong công tác bảo tồn di sản.
Thay đổi lớn nhất là chuyển từ tư duy “bảo tồn – cải tạo” sang tư duy “tái thiết giá trị”. Đồng thời, Hà Nội hướng tới việc tạo ra một cấu trúc quy hoạch hoàn toàn mới, giải phóng nguồn lực đất đai và kiến tạo các giá trị mới, đồng thời giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng hiện hữu.
Khu vực được ưu tiên tái cấu trúc
Phạm vi tái cấu trúc đô thị được xác định từ Vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên hàng đầu là các khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Các khu vực đặc biệt được xác định tái cấu trúc gắn với bảo tồn, tôn tạo bao gồm: Trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ, phố cũ khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; khu vực hai bên sông Hồng gắn với trục cảnh quan.
Về tái cấu trúc dân cư, Hà Nội sẽ thực hiện theo hướng giãn dân để giảm tải áp lực cho nội đô. Những người dân thuộc diện giải tỏa, di dời một phần sẽ được bố trí tái định cư tại chỗ, trong khi phần còn lại sẽ được sắp xếp tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc.
Các khu vực mới này sẽ được đầu tư đồng bộ hạ tầng và đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt hơn so với nơi ở cũ của người dân.
Phân kỳ thực hiện và phân bổ vốn
Theo tính toán của UBND TP Hà Nội, tổng nguồn lực cần thiết để thực hiện điều chỉnh tổng thể hai quy hoạch trong giai đoạn 2026–2045 khoảng 64,84 triệu tỷ đồng.
Giai đoạn 2026-2035 sẽ nhu cầu vốn khoảng 14,5 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố đầu tư công gần 1,97 triệu tỷ đồng để phát triển hạ tầng và giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc. Khoảng 8,8 triệu tỷ đồng dự kiến sẽ đến từ khu vực tư nhân và người dân đầu tư vào hạ tầng đô thị mới, khu công nghiệp, khoa học – công nghệ, y tế, giáo dục, văn hóa và tái cấu trúc đô thị.
Trong giai đoạn đầu tiên này, Hà Nội dự kiến sẽ di dời khoảng 200.000 người khu vực sông Hồng, 200.000 người khu vực hồ Tây và phụ cận, cùng 42.000 người tại một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3.
Sang giai đoạn 2036-2045, nhu cầu vốn dự kiến tăng lên khoảng 50,34 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố đầu tư công hơn 5 triệu tỷ đồng. Đến giai đoạn này, Hà Nội lên kế hoạch di dời thêm 26.730 người tại khu phố cổ, 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong Vành đai 3.
Tầm nhìn phát triển bền vững
Qua toàn bộ giai đoạn 2026-2045, tổng cộng hơn 860.000 người dân Hà Nội sẽ được di dời để phục vụ mục tiêu tái cấu trúc đô thị. Đi kèm với quá trình này là kế hoạch đầu tư khổng lồ nhằm hiện đại hóa hạ tầng, cải善 chất lượng sống và xây dựng một Thủ đô phát triển xanh, thông minh và bền vững.
Dự án này không chỉ thay đổi diện mạo đô thị mà còn cam kết mang lại đời sống tốt hơn cho người dân, đồng thời giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa lâu đời của Thủ đô nghìn năm văn hiến.
