Lấn đất 15 năm, cấp sổ đỏ vẫn bị phạt?
Nhiều người thắc mắc liệu có bị xử phạt hành chính khi xin cấp sổ đỏ cho phần đất đã lấn chiếm tồn tại lâu năm. Mới đây, một trường hợp cụ thể đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời chi tiết.
Theo phản ánh của một công dân, phần diện tích đất tăng thêm mà người thân của anh ta đang sử dụng là do lấn chiếm. Diện tích này đã được các cơ quan chức năng đo vẽ, xác nhận ranh giới và mốc giới từ ngày 6/5/2008. Riêng trên bản đồ địa chính năm 2010, phần đất này cũng đã được thể hiện rõ ràng.
Theo giải trình từ phía công dân, diện tích đất tăng thêm do lấn chiếm đã tồn tại khoảng 15 năm nhưng trong suốt thời gian này chưa từng bị lập biên bản vi phạm hay xử lý hành chính bởi cơ quan có thẩm quyền. Khu đất này cũng không thuộc diện quy hoạch cho các công trình công cộng hay hành lang bảo vệ công trình của địa phương, được cho là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất.
Tuy nhiên, đặt ra câu hỏi: khi đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với thửa đất nêu trên, người sử dụng có bắt buộc phải bị xử lý vi phạm hành chính về hành vi lấn, chiếm đất theo Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP không? Đồng thời, thời điểm tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính có được áp dụng theo điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP hay không?
Trả lời từ cơ quan chức năng
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm rõ các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến vấn đề trên. Cụ thể, khoản 9 và khoản 31 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 đã có quy định cụ thể về hành vi lấn đất, chiếm đất.
Điều 13 của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 của Chính phủ cũng quy định chi tiết về hành vi chiếm đất. Tại điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định này quy định, đối với hành vi chiếm đất là hành vi đang thực hiện thì thời điểm để tính thời hiệu xử phạt chính là thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi vi phạm.
Dựa trên các quy định nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định rõ: Trường hợp xác định diện tích sử dụng từ ngày 6/5/2008 được coi là hành vi lấn chiếm nhưng đến khi người sử dụng đất làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà cơ quan nhà nước mới phát hiện ra thì vẫn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đất theo Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trước khi cấp giấy chứng nhận.
Trường hợp này nhấn mạnh nguyên tắc pháp lý: dù hành vi vi phạm đã xảy ra từ lâu, nhưng khi chưa bị phát hiện thì chưa áp dụng chế tài. Tuy nhiên, một khi hành vi vi phạm được phát hiện, dù ở thời điểm nào, người vi phạm vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Vì vậy, người dân cần tự giác chấm dứt các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai, tránh những hệ quả pháp lý không đáng có khi làm thủ tục cấp sổ đỏ hoặc trong quá trình sử dụng đất sau này.
