Luật đất đai 2026: Tách thùa, hợp thùa dễ dàng
Theo Nghị quyết 254/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026, nhiều quy định về hợp thửa, tách thửa đất sẽ được thay đổi, giúp người dân thuận tiện hơn trong các giao dịch tặng cho, chuyển nhượng và sử dụng đất.
Quốc hội đã thông qua nghị quyết quan trọng này ngày 11/12/2025, nhằm tháo gỡ những khó khăn do Luật Đất đai 2024 để lại, đặc biệt trong lĩnh vực tổ chức thực hiện các thủ tục liên quan đến hợp thửa và tách thửa đất.
Ba điểm mới đột phá trong Luật Đất đai 2026
Lối đi linh hoạt với sự đồng ý của hộ dân liền kề
Trước đây, các thủ tục tách thửa đất đòi hỏi phải đảm bảo có lối đi kết nối trực tiếp với đường giao thông công cộng. Điều này gây khó khăn cho nhiều thửa đất nằm sâu trong khu dân cư, chỉ cách đường chính vài mét nhưng bị bao quanh bởi đất của hàng xóm.
Theo quy định mới tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15, người sử dụng đất chỉ cần có sự đồng ý của những hộ dân liền kề cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng, là đủ điều kiện thực hiện tách thửa.
Quy định này mang tính nhân văn cao, giúp giải tỏa tình trạng hồ sơ tách thửa bị trả lại, khiếu nại kéo dài hàng năm. Người dân không còn phải chi hàng chục triệu đồng để mua lối đi riêng hoặc chờ tòa án giải quyết tranh chấp.
Ví dụ thực tế: Một gia đình ở phường Ninh Kiều, TP. Cần Thơ sở hữu thửa đất 120m² nằm cách đường Nguyễn Trãi 10m, bị kẹt giữa ba lô đất khác. Trước năm 2026, họ không thể tách 50m² tặng con vì không có lối đi riêng. Nay với quy định mới, họ có thể ký thỏa thuận lối đi với hàng xóm để ra đường giao thông công cộng, giải quyết nhu cầu tách thửa một cách thuận tiện.
Chuyển đổi mục đích sử dụng đất không bắt buộc tách thửa
Theo quy định trước đây tại Điểm b Khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai 2024, khi chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất (ví dụ từ đất cây lâu năm sang đất ở), người dân bắt buộc phải tách thửa. Điều này cản trở mạnh mẽ đối với những vùng nông thôn, nơi người dân muốn chuyển phần đất cạnh nhà thành đất ở.
Điểm đột phá mới tại Nghị quyết 254/2025/QH15 tại Điều 11 quy định: trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc thực hiện tách thửa. Việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất.
Thửa đất nay có thể sử dụng nhiều mục đích hợp pháp trên một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), với phần chuyển mục đích được ghi nhận rõ ràng.
Người dân được hưởng lợi lớn, đặc biệt là khu vực nông thôn khi dễ dàng chuyển đất vườn/ao sát nhà thành đất ở để xây dựng mà không vướng diện tích tối thiểu, giảm chi phí thủ tục, tăng khả năng vay ngân hàng thế chấp sổ đỏ đa mục đích.
Hợp thửa đất thoải mái, bỏ giới hạn cùng loại đất
Quy định trước đây tại Khoản 3 Điều 220 Luật Đất đai 2024 yêu cầu việc hợp các thửa đất phải bảo đảm có cùng mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, hình thức trả tiền thuê đất. Điều này khiến đất vườn liền đất ở của cùng chủ không gộp được, dù mục tiêu là tối ưu hóa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Tại Khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15, việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất.
Người dân có thể dễ dàng gộp đất thừa kế thành một thửa lớn, đủ điều kiện thế chấp vay vốn. Quy định mới giúp các hộ thừa kế đất nhiều mục đích (cây lâu năm, ở, lúa) gộp thành GCNQSDĐ thống nhất nhanh chóng, giảm tranh chấp giữa các thành viên gia đình, tăng giá trị thế chấp vay vốn sản xuất, mở rộng quy mô canh tác, tăng thu nhập.
Lợi ích lan tỏa từ việc thực thi Luật Đất đai mới
Nghị quyết 254/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 góp phần giải tỏa hoàn toàn nút thắt tách thửa, hợp thửa mở ra tầm nhìn dài hạn đa chiều. Người dân sẽ được hưởng lợi từ nhiều chính sách ưu đãi này:
- Giảm chi phí khi thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất
- Thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn qua việc linh hoạt sử dụng đất đai
- Giảm tranh chấp quyền sử dụng đất, góp phần ổn định xã hội
- Tăng khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng thông qua việc thế chấp bất động sản
- Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian chờ đợi
- Tăng giá trị tài sản đất đai cho người dân và nhà đầu tư
Chuyên gia nhận định
Theo ThS.LS. Huỳnh Thị Mỹ Hằng (Công ty Luật Anh Sĩ): “Ba điểm đột phá từ Nghị quyết 254/2025/QH15 – lối đi thỏa thuận linh hoạt, chuyển mục đích không bắt buộc tách thửa, hợp thửa bỏ giới hạn cùng loại – không chỉ tháo gỡ khó khăn cho hàng triệu lô đất kẹt mà còn mở ra kỷ nguyên mới cho quyền lợi người dân.”
Luật đất đai mới này thực sự là bước tiến quan trọng, tạo cơ chế pháp lý thuận lợi để người dân có thể tự do sử dụng, chuyển nhượng và khai thác hiệu quả tài sản đất đai của mình, góp phần phát triển kinh tế – xã hội bền vững trên cả nước.
