Mã định danh bất động sản: Lợi ích rủi ro người mua
Theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP mới được Chính phủ ban hành, mỗi sản phẩm bất động sản như nhà ở riêng lẻ, căn hộ chung cư, công trình xây dựng… sẽ được cấp mã định danh điện tử từ ngày 1/3/2026. Quy định này đang gây nhiều quan tâm trong cộng đồng nhà đầu tư và người mua nhà về những lợi ích cũng như rủi ro tiềm ẩn.
Mục lục
Hệ thống định danh như thế nào?
Theo quy định định danh bất động sản mới, UBND cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm thu thập, chuẩn hóa thông tin dữ liệu và cung cấp lên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản do Bộ Xây dựng quản lý. Cơ chế này tạo nền tảng cho việc quản lý minh bạch thị trường đầy biến động hiện nay.
“Lợi ích vượt trội” cho người mua nhà
Chuyên gia bất động sản ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư Bất động sản Việt An Hòa, ví von việc cấp mã định danh giống như cấp “giấy khai sinh” cho bất động sản. Theo ông, định danh giúp xác định rõ đặc điểm của từng bất động sản từ vị trí, diện tích đến các thông tin pháp lý quan trọng.
Điểm cộng lớn nhất là giúp loại bỏ tình trạng mập mờ về pháp lý – rủi ro lớn nhất khiến nhiều người mua nhà lo lắng. Khi hệ thống định danh bất động sản hoạt động, người dân có thể dễ dàng tra cứu các thông tin cần thiết như quy hoạch hoặc lịch sử giao dịch qua mạng.
Việc minh bạch hóa thông tin này sẽ phần nào loại bỏ các dự án “ma”, bảo vệ người mua nhà trước những rủi ro lừa đảo thường gặp. Đây cũng là dữ liệu nền tảng quan trọng để cơ quan quản lý đưa ra chính sách điều tiết thị trường kịp thời và hiệu quả.
Luật sư cảnh báo “rủi ro pháp lý”
Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Đăng Tư (Đoàn Luật sư TPHCM) nhấn mạnh cần làm rõ bản chất pháp lý của mã định danh bất động sản. “Đây chỉ là công cụ kỹ thuật nhằm nhận diện và quản lý thông tin tài sản trên môi trường số, không phải là căn cứ xác lập quyền sở hữu hay quyền sử dụng đất”, luật sư Tư cho biết.
Ông cảnh báo nếu không được quy định rõ ràng trong luật, rất dễ phát sinh cách hiểu sai, dẫn đến việc người dân nhầm lẫn giữa giá trị quản lý dữ liệu và giá trị pháp lý của quyền đối với bất động sản.
Vấn đề tiếp theo là tính chính xác và sự đồng bộ của dữ liệu. “Trong trường hợp người dân căn cứ vào thông tin từ hệ thống định danh để giao dịch nhưng sau đó phát sinh thiệt hại thì ai sẽ chịu trách nhiệm: cơ quan quản lý dữ liệu, đơn vị vận hành hệ thống hay người sử dụng?”, luật sư Tư đặt câu hỏi về trách nhiệm pháp lý.
Cơ sở đánh thuế bất động sản tiềm năng
Chuyên gia Trần Khánh Quang cũng nhận định hệ thống định danh bất động sản này có thể trở thành cơ sở để tính đến việc đánh thuế bất động sản thứ hai trở đi, một giải pháp đang được cân nhắc trong các cải cách thuế sắp tới.
Định danh bất động sản – Bước đi quan trọng cho thị trường
Việc cấp mã định danh bất động sản được đánh giá là bước đi quan trọng để phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, minh bạch. Dù vẫn còn một số thách thức cần giải quyết, hệ thống này hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho người mua nhà và nhà đầu tư trong tương lai gần khi được triển khai triệt để và hiệu quả.
