TP.HCM quyết tâm hoàn thành 199,400 căn nhà xã hội
Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản thuộc Sở Xây dựng TP.HCM vừa công bố đang tích cực rà soát, phối hợp để tham mưu UBND Thành phố về các biện pháp chế tài nhắm vào chủ đầu tư chậm tiến độ trong việc thực hiện nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội. Đây được xem là động thái quan trọng nhằm đảm bảo Thành phố hoàn thành chỉ tiêu 399,400 căn nhà ở xã hội mà Chính phủ đã giao đến năm 2030.
Thông tin này được ông Nguyễn Văn Hoan, Phó trưởng Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản (Sở Xây dựng TP.HCM) chia sẻ tại buổi họp báo tổ chức vào chiều ngày 29/01/2026, mang đến nhiều câu trả lời cho các vấn đề còn vướng mắc về chính sách nhà ở xã hội tại Thành phố.
Mục lục
Cơ sở pháp lý và đối tượng áp dụng chế tài
Tại cuộc họp báo thường kỳ về kinh tế – xã hội TP.HCM chiều 29/1, ông Nguyễn Văn Hoan đã làm rõ về việc đề xuất các biện pháp chế tài nhắm vào các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại có bố trí quỹ đất dành cho nhà ở xã hội nhưng không thực hiện đúng chủ trương và tiến độ được phê duyệt.
Các đề xuất này được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý chặt chẽ, cụ thể là Khoản 8, Điều 81 Luật Đất đai 2024 cùng với các quy định tại Luật Đầu tư 2025. Phạm vi áp dụng của các quy định mới này sẽ tập trung trực tiếp vào các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội hoặc dự án nhà ở thương mại có quy định về quỹ đất nhà ở xã hội nhưng đang chậm trễ trong việc hoàn thiện thủ tục đầu tư cũng như triển khai thi công xây dựng.
Quy định linh hoạt về hình thức thực hiện nghĩa vụ
Về các băn khoăn liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, đại diện Sở Xây dựng đã giải thích rõ sự thay đổi trong quy định pháp luật qua các thời kỳ. Theo Luật Nhà ở 2014, doanh nghiệp có ba lựa chọn chính thức để thực hiện nghĩa vụ: nộp bằng tiền, bằng nhà hoặc bằng đất.
Tuy nhiên, theo Luật Nhà ở 2023 và các Nghị định hướng dẫn mới nhất hiện nay, hình thức thực hiện đã thay đổi chủ yếu tập trung vào việc nộp tiền hoặc giao quỹ đất. Đáng chú ý, việc nộp bằng quỹ đất đã trở nên linh hoạt hơn khi chủ đầu tư có quyền bố trí ngay tại dự án hoặc hoán đổi tại một vị trí khác ngoài phạm vi dự án.
Đối với các dự án đã được chấp thuận chủ trương từ trước, Sở khẳng định nguyên tắc kế thừa pháp lý: dự án ban hành thời kỳ nào sẽ áp dụng quy định tại thời điểm đó. Tuy nhiên, nếu chủ đầu tư có nhu cầu điều chỉnh các mục tiêu, quy mô hay tiến độ, dự án sẽ phải tuân thủ theo các quy định pháp luật hiện hành.
Nguyên tắc hoán đổi quỹ đất và nộp tiền tương đương
Về cơ chế hoán đổi quỹ đất, UBND Thành phố đã ban hành quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả an sinh xã hội. Theo đó, nếu quỹ đất hoán đổi nằm trong cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội, diện tích đất mới phải tương đương hoặc lớn hơn diện tích cũ. Trong trường hợp vị trí mới nằm ở khu vực phát triển khác, thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất theo quy hoạch là đất ở, giá trị của quỹ đất đó phải đảm bảo tương đương hoặc cao hơn giá trị quỹ đất tại dự án gốc.
Bên cạnh đó, để ngăn chặn tình trạng trục lợi, pháp luật cũng quy định rõ các công trình tại vị trí cũ chỉ được phép kinh doanh sau khi các hạng mục nhà ở xã hội tại vị trí hoán đổi đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
Đối với hình thức nộp tiền, cách thức xác định giá trị đã được quy định chi tiết tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 100/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Khoản tiền này được xác định tương đương giá trị quỹ đất ở đã đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và được nộp vào ngân sách địa phương, quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và Quỹ nhà ở quốc gia.
Tình hình thực hiện các nhà ở xã hội tại TP.HCM
Theo số liệu rà soát mới nhất từ Sở Xây dựng, hiện Thành phố có khoảng 90 dự án nhà ở xã hội đã được chấp thuận chủ trương đầu tư từ quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại và khu đô thị. Các dự án này đang ở những giai đoạn khác nhau, từ hoàn thiện thủ tục pháp lý về quy hoạch, giao đất đến cấp phép xây dựng và triển khai thi công nhằm đảm bảo bám sát tiến độ đã được phê duyệt trong chủ trương đầu tư.
Các biện pháp tiếp theo của Thành phố nhằm thúc đẩy tiến độ các dự án này và đảm bảo hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 đang được xây dựng và dự kiến sẽ được công bố trong thời gian tới.
